سه شنبه , ۲۲ آبان ۱۳۹۷

بررسی متنی و محتوایی روایات

بررسی متنی و محتوایی روایات مهمتر از بررسی رجالی!

🔹 در نقد و بررسی روایات، به طور کلّی دو نوع رویکرد وجود دارد:

۱⃣ نقد سندی؛ که ناظر به ظاهر و سلسلۀ اسناد احادیث است.

۲⃣ و نقد محتوایی؛ که به متن و معنای روایات ارتباط می یابد.

❇️ ارزیابی سندی یک روایت – که عمدتاً علم رجال متکفّل آن می باشد – در جای خود مهم و ضروری است، اما مهمتر از آن، نقد و بررسی “محتوایی” روایات است که باید به آن پرداخت!

بدون تردید نقد سندی مهم است، اما از اعتبارسنجی متن احادیث متقن تر و مطمئن تر برای وصول به سندیت حدیث نیست؛ به این دلیل که:

▪️ اولاً دست بردن در اسناد روایات سهل تر از متن و محتواست.

▪️ و ثانیاً هر چقدر هم که در سلسلۀ اسناد روایات، افراد موثّق و عادل وجود داشته باشند، ایشان – به علت عدم برخورداری از عصمت – از آفاتی همچون اشتباه، فراموشی، نقل به معنا، تلخیص متن، نقص و زیادت، شرح راوی، خلط کلام معصوم با غیر معصوم، برداشت های شخصی، تقطیع متن و غیره مصون و مبرّا نیستند!

باید دقت داشت که احراز وثاقت یک راوی، فقط مأمون بودن او از کذب را تضمین می کند و نه مصونیّت وی از ارتکاب غیر عمدیِ اشتباه و خطا در محتوای روایات را! [📚 ر.ک: اسباب اختلاف الحدیث، محمد احسانی فر لنگرودی، دارالحدیث؛ و آسیب شناسی فهم حدیث، سید علی دلبری، دانشگاه علوم اسلامی رضوی].

✅ بنابراین اگرچه علم رجال برای بررسی ظاهری و سندی روایات شرط لازم است، اما هرگز شرط کافی نیست! احادیثی وجود دارند که سندشان صحیح است اما محتوای غیر قابل قبولی دارند، و از آن طرف فراوانند اخباری که سندشان ضعیف است اما به لحاظ محتوا غنی و بدون اشکالند.

♦️ با توجه به مطالب فوق، ضرورت بررسی متنی و محتوایی روایات و تدقیق بیشتر بر روی آنها مشخص می شود.

♦️در روایات طبی هم بررسی محتوایی کاری متقن تر و سهل تر برای وصول انتساب به معصومین علیهم السلام است.

https://telegram.me/t124ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

})