طب اسلامیماساژ طب اسلامی

ماساژ در طب اسلامی

انواع ماساژ در جهان

  1. ماساژ تايلندي(کشش)
  2. ماساژ سوئدي(مشت و مال)
  3. ماساژ شياتسو(ژاپني)فشار
  4. ماساژ بالولينگ(ايراني)مشت و مال
  5. ماساژ اسلامي(فشار،مالش،ماساژ روغن ،ماساژ  دارو،ماساژ پاکسازي،ماساژ  آبگرم،ماساژ معنوي)
انواع ماساژ در روايات اسلامي
رديف انواع ماساژ روش ماساژ توضيحات
۱ تمريخ ومسح مالش بدن(کشش ،مالش،لغزش،کوبش)

رگ گيري،ماساژ استخواني و پوستي

بدون هرگونه مواد دارويي و روغن
۲ تدهين مالش بدن وموها همراه با روغن مالي باروغن ها معرفي شده در روايات
۳ تکميد مالش بدن همراه با کمپرس آب با آب ولرم و يا آب و نمک
۴ طلي مالش بدن همراه با نفوذ دادن دارو ماليدن حنا،نوره، ،آرد،عدس،سعد کوفي،برگ هلو،گل کاجيره وماليدن ديگر داروها دارو
۵ تدليک

 

مالش بدن براي با خروج فضولات بدن کيسه کشيدن،سنگ پا ،صابون زيتون
۶ تغميز فشار درماني فشار و کشش بدن جهت اخلاط

 

  • فوايد ماساژ و روغن مالي

امام رضا (عليه‌السلام)  : وًلَو غُمِزَ المَيتُ فَعاشَ لَما اَنکَرتُ ذالِکَ .

اگر گويند مرده اي در اثر ماساژ دادن زنده شده است من آن را انکار نمي کنم .[۱]

  1. نرمي پوست،تقويت حافظه،باز کردن مجاري آب در بدن

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع‏ الدُّهْنُ يُلَيِّنُ‏ الْبَشَرَةَ وَ يَزِيدُ فِي الدِّمَاغِ وَ يُسَهِّلُ مَجَارِيَ الْمَاءِ وَ يُذْهِبُ الْقَشَفَ وَ يُسْفِرُ اللَّوْنَ.[۲]

 

  1. از بين بردن آلودگي و روشن شدن رنگ پوست

از امام صادق (عليه‌السلام) :روغن پوست را نرم و عقل را زياد ميكند، و مجارى آب بدن را پاك مى‏سازد، و آلودگى تن را از بين ميبرد و رنگ پوست را روشن مى‏گرداند.

  1. ايجاد توانگري

امام صادق (عليه‌السلام): روغن ماليدن توانگري را ظاهر مي‌کند. و در حديث ديگر فرمود كه فقر را زايل مي‌کند.[۳]

  1. رفع بدحالي

و از آن حضرت (عليه‌السلام) فرمود: روغن بدحالى را از بين ميبرد.

  1. دور ي شيطان

پيغمبر (صلي الله عليه و آله) در وصيت خود به على (عليه‌السلام) فرمود: اى على روغن زيتون بخور و آن را بخود بمال كه هر كس روغن زيت بخورد و بر بدن بمالد شيطان تا چهل روز باو نزديك نخواهد شد.[۴]

  1. ازبين برنده خشکي لب

وفي رساله الذهبيه عن علي بن موسي الرضا(عليه‌السلام): وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ لَا تَنْشَقَّ شَفَتَاهُ وَ لَا يَخْرُجَ فِيهَا بَاسُورٌ فَلْيَدْهُنْ حَاجِبَهُ مِنْ دُهْنِ رَأْسِهِ.[۵]

  1. برطرف کننده ترک دست و پا

شکا رجل الي ابي عبدالله شقاقا في يديه و رجليه فقال له :خذ قطنه فاجعل فيها بانا وضعتها في سرتک.[۶]

  1. براي زکام

عن ابي عبدالله عليه السلام قال تاخذ دهن البنفسج في قطنه فاحتمله في سفلتک عند منامک فانه نافع للزکام ان شاءالله تعالي.[۷]

  1. جلوگيري از بواسير و ناراحتي هاي تناسلي

في رساله الذهبيه عن علي بن موسي الرضا(عليه‌السلام):وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَأْمَنَ مِنْ وَجَعِ السُّفْلِ وَ لَا يَظْهَرَ بِهِ وَجَعُ الْبَوَاسِيرِ فَلْيَأْكُلْ كُلَّ لَيْلَةٍ سَبْعَ تَمَرَاتٍ بَرْنِيٍّ بِسَمْنِ الْبَقَرِ وَ يَدَّهِنُ بَيْنَ أُنْثَيَيْهِ بِدُهْنِ زَنْبَقٍ خَالِصٍ.

  1. جلوگيري از جوش

في رساله الذهبيه عن علي بن موسي الرضا(عليه‌السلام):فَإِذَا أَرَدْتَ أَنْ لَا يَظْهَرَ فِي بَدَنِكَ بَثْرَةٌ وَ لَا غَيْرُهَا فَابْدَأْ عِنْدَ دُخُولِ الْحَمَّامِ فَدَهِّنْ بَدَنَكَ بِدُهْنِ الْبَنَفْسَجِ.

  1. جلوگيري از سوزش نوره

في رساله الذهبيه عن علي بن موسي الرضا(عليه‌السلام):وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَأْمَنَ إِحْرَاقَ النُّورَةِ فَلْيُقَلِّلْ مِنْ تَقْلِيبِهَا وَ لْيُبَادِرْ إِذَا عَمِلْتَ فِي غَسْلِهَا وَ أَنْ يُمْسَحَ الْبَدَنُ بِشَيْ‏ءٍ مِنْ دُهْنِ الْوَرْدِ فَإِنْ أَحْرَقَتِ الْبَدَنَ وَ الْعِيَاذُ بِاللَّهِ يُؤْخَذُ عَدَسٌ مُقَشَّرٌ يُسْحَقُ نَاعِماً وَ يُدَافُ فِي مَاءِ وَرْدٍ وَ خَلٍّ يُطَّلَى بِهِ الْمَوْضِعُ الَّذِي أَثَّرَتْ فِيهِ النُّورَةُ فَإِنَّهُ يَبْرَأُ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَى وَ الَّذِي يَمْنَعُ مِنْ آثَارِ النُّورَةِ فِي الْجَسَدِ هُوَ أَنْ يُدْلَكَ الْمَوْضِعُ بِخَلِّ الْعِنَبِ الْعُنْصُلِ الثَّقِيفِ  وَ دُهْنِ الْوَرْدِ دَلْكاً جَيِّداً.

چنانچه بخواهيد از سوزش آن محفوظ باشيد زياد آن را روى پوست مالش ندهيد و در شستن از آب سرد مصرف كنيد و سپس كمى روغن گل سرخ در محل نوره بماليد هر گاه بر اثر غفلت از شرايط بدن را نوره بسوزاند قدرى عدس پوست كنده را بكوبيد با مقدارى گلاب و سركه بياميزيد و در محل سوخته بگذاريد و بماليد كه باذن خداوند زود مداوا مى‏شود، بهترين چيزى كه مانع از زخم شدن پوست بسبب نوره مى‏شود ماليدن بدنست بسركه انگور عنصلى و روغن گل سرخ.

وَ مَنْ‏ أَرَادَ أَنْ وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ لَا يَشْتَكِيَ‏ سُرَّتَهُ فَلْيَدْهُنْهَا إِذَا دَهَنَ رَأْسَهُ وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ لَا تَشَقَّقَ شَفَتَاهُ وَ لَا يَخْرُجَ فِيهَا نَاسُورٌ فَلْيَدْهُنْ حَاجِبَيْه‏.[۸]

 

فوايد ماساژ و روغن مالي در روايات
بادها را از بدن مي زدايد دردهاي دائمي را مي زدايد
شيطان تا چهل روز دور مي کند خشم و غضب را فرو ي نشاند
رنگ صورت را صفا مي دهد درد اسافل را از بين مي برد
رنگ پوست را روشن شد مي کند موجب جلوگيري از بواسيرمي شود
عصب را تقويت مي کند درد بواسير را مي زدايد
ايجاد محبت مي کند حرز ، ذکر و امان است
پوست را نرم مي کند حافظه را تقويت مي کند
از جوش نوره جلوگيري مي نمايد آب را زياد مي کند
آلودگي را از بين مي برد مجاري آب در بدن را باز مي کند
ايجاد توانگري مي نمايد بدحالي را رفع مي کند
موجب ازبين رفتن خشکي لب مي شود براي زکام نافع است
فصد را آسان مي کند ترک دست و پا از بين برنده مي برد

 

 

  • ثواب ماساژ دادن

قال ابوعبدالله (عليه السلام)من دهّن مومنا کتب الله تعالي عَنْ بَشِيرٍ الدَّهَّانِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ دَهَنَ مُؤْمِناً كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِ‏ شَعْرَةٍ نُوراً يَوْمَ الْقِيَامَةِ.[۹]

 

  • دعاي ماساژ

از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه چون روغن را بر كف دست بريزى بگو اللهم اني اَسْاَلُكَ الزَّيْنَ وَالزّينَةَ وَالْمَحَبَّةَ وَ اَعُوذبِكَ مِنَ الشَّيْنِ وَالشَّنانِ وَالْمَقْتِ پس كف دست را بر بالاى سر بگذارد و از آنجا ابتدا كند به روغن ماليدن .

عَنْ كُتُبِ الشَّيْخِ السَّعِيدِ أَبِي جَعْفَرِ بْنِ بَابَوَيْهِ عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام  قَالَ‏ إِذَا صَبَبْتَ الدُّهْنَ فِي يَدِكَ فَقُلِ (چون روغن را بر كف بريزى بگو) اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الزَّيْنَ وَ الزِّينَةَ فِي‏ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشَّيْنِ وَ الشَّنَآنِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَة.[۱۰]

نکته:

در روغن مالي روغن را روي کف دست بايستي ريخت و روغن مالي از سر شروع شود.

  • روغن هاي ماساژ
  1. روغن زيتون

عَنِ النَّبِي (صلي الله عليه و آله) : كُلُوا الْزَّيْتَ وَ ادَّهِنُوا بِهِ فَاِنَّهُ مِنْ شَجَرهٍ مُبارَكَهٍ وَ عَنِ  الصّادِقِ (عَلَيْهِ السَّلامُ)الزَّيْتُونُ يَطْرُدُ الرِّياحَ وَ يَزيدُ فيِ الْماءِ .

از حضرت رسول (صلي الله عليه و آله) روايت شده زيتون را بخوريد و روغن آن را به خود بماليد براستي كه زيتون از درخت مباركه است و از حضرت صادق (عليه‌السلام) روايت شده كه زيتون بادها را طرد مي كند و آب را زياد مي گرداند .

پيغمبر (صلي الله عليه و آله)  در وصيت خود به على (عليه‌السلام) فرمود: اى على روغن زيتون بخور و آن را به خود بمال كه هركس روغن زيتون بخورد و بر بدن بمالد، شيطان تا چهل روز به او نزديك نخواهد شد.

حضرت رضا (عليه‌السلام) فرمود : خوب خوراكي است روغن زيتون انسان را خوشبو مي كند و بلغم را مي برد و رنگ صورت را صفا مي دهد و عصب را تقويت مي نمايد و دردهاي دائمي را از بين مي برد و خشم و غضب را فرو مي نشاند ، از امام صادق (عليه‌السلام) روايت شده فرمود : روغن زيتون بخوريد و خود را با آن چرب كنيد زيرا كه روغن زيتون از درخت مباركه است.

  1. روغن بنفشه

امام صادق (عليه‌السلام) فرمود: روغن بنفشه بهترين روغن‌هاست.

و على (عليه‌السلام) فرمود: روغن بنفشه به خود بماليد كه در تابستان خنك و در زمستان گرم است.
پيغمبر (صلي الله عليه و آله)  فرمود: برترى روغن بنفشه به ديگر روغن‌ها مثل برترى اسلام است بر ديگر اديان.
و در روايت حضرت صادق (عليه‌السلام) است كه: برترى بنفشه بر ديگر روغن‌ها مثل برترى من است بر ديگر خلق.

عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: فَضْلُ الْبَنَفْسَجِ عَلَى الْأَدْهَانِ كَفَضْلِ الْإِسْلَامِ عَلَى الْأَدْيَانِ نِعْمَ‏ الدُّهْنُ‏ الْبَنَفْسَجُ لَيَذْهَبُ بِالدَّاءِ مِنَ الرَّأْسِ وَ الْعَيْنَيْنِ فَادَّهِنُوا بِهِ.[۱۱]

و از آن حضرت، پيغمبر فرمود: برترى روغن بنفشه به ديگر روغن‏ها مثل برترى اسلام است بر ديگر اديان. و در روايت حضرت صادق(عليه‌السلام) است كه برترى بنفشه بر ديگر روغن‏ها مثل برترى من است بر ديگر خلق.[۱۲]

  1. روغن رازقي

عن ابي عبدالله (عليه السلام): وَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ: عَلَيْكُمْ‏ بِالْكِيسِ‏ فَتَدَهَّنُوا بِهِ فَإِنَّ فِيهِ شِفَاءً مِنْ سَبْعِينَ دَاءً قُلْنَا يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ مَا الْكِيسُ قَالَ الزَّنْبَقُ يَعْنِي الرَّازِقِيَّ.[۱۳]

 

امام رضا عليه السلام:آن كس كه ميخواهد بدرد اسافل بدن مبتلا نشود و از درد بواسير محفوظ بماند در هر شبى مقدار هفت دانه خرماى برنيك را با كمى كره گاو ميل كند و نيكو است محل (بيضه ها يا مخرج)رابا زنبق روغن مالي نمايد.[۱۴]

  1. روغن بان

عن الرسول صلي الله عليه و آله قال:من ادهن بدهن البان ثم قام بين يدي السلطان لم يضره باذن اللله عزوجل.[۱۵]

وقال امير المومنين عليه السلام:نعم الدهن البان هو حرز و هو ذکر و امان من کل بلاء فادهنوا به فان الانبياءکانوا يستعملونه.[۱۶]

انواع مواد جهت ماليدن در روايات اسلامي
روغن زيتون نوره
روغن بنفشه حنا
روغن رازقي برگ سدر
روغن بان گل خطمي
روغن گل شب بو آب گرم
روغن گل نرگس آب و نمک
روغن و مشک آرد
گلاب و مشک سنگ پا
وسمه سرکه عنصلي
بابونه گل کاجيره
برگ هلو سعد کوفي
عدس مرزنجوش
صبر زرد(آله ورا) اقاقيا
حضحض گلاب
  • ماساژ با روغن معطر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در حديث ديگر فرمود كه به نزد حضرت اميرالمومنين (عليه‌السلام) آوردند روغن خوشبوئى ، حضرت گرفتند و برخود ماليدند و در آن روز روغن ماليده بودند، بعد ازآن فرمودند كه هرگز بوى خوش را رد نمي‌کنم .

  1. روغن گل خيري(شب بو)

در بعضى اخبار وارد شده است كه روغن گل خيرى ، روغن لطيفى است.

در روايت ديگر وارد شده است كه حضرت امام موسى (عليه‌السلام) روغن گل خيرى برخود مي‌ماليدند.

وفي رساله الذهبيه عن علي بن موسي الرضا(عليه‌السلام):وادهن بدهن الخيري او شي من المسک و ماءالورد و صب منه علي هامتک ساعه فراغک من الحجامه.[۱۷]

وفي رساله الذهبيه :َانُونُ الْآخِرُ أَحَدٌ وَ ثَلَاثُونَ يَوْم…..وَ يَنْفَعُ فِيهِ دُخُولُ الْحَمَّامِ أَوَّلَ النَّهَارِ وَ التَّمْرِيخُ بِدُهْنِ الْخِيرِيِّ وَ مَا نَاسَبَهُ

  1. روغن گل نرگس

در روايتى وارد شده است كه بوئيدن نرگس ، و روغنش را ماليدن ، فضائل بسيار دارد و چون حضرت ابراهيم را در آتش انداختند و حق تعالى آتش را بر او برد و سلام گردانيد، در ميان آتش نرگس براى آن حضرت رويانيد و از آن روز نرگس در ميان مردم بهم رسيد.

  1. روغن با مشک

درحديث صحيح منقول است كه على بن جعفر از حضرت امام موسى (عليه‌السلام) سوال كرد كه آيا مشك را در روغنى كه برخود مي‌مالند، داخل مي‌توآن كرد فرمود كه من مي‌کنم و باكى نيست .

در حديث صحيح منقول است كه امام رضا (عليه‌السلام) فرمود كه روغنى براى آن جناب به عمل آوردند، كه در آن مشك و عنبر داخل كرده بودند، و فرمود كه در كاغذى آية الكرسى و سوره قُلْ اَعوُذُ به رب النّاسِ وَ قُلْ اَعُوذُ به رب الْفَلَقِ و آيه چند از آيات حفظ نوشتند و در ميان غلاف شيشه آن روغن گذاشتند، و پيوسته بر ريش خود مي‌ماليدند.

  1. گلاب و مشک

در حديث ديگر منقول است كه جناب امام رضا (عليه‌السلام) با عود هندى خالص بخور مي‌کردند و بعد از آن گلاب و مشك بر خود مي‌ماليدند.[۱۸]

  • موارد ضروري ماساژ
  1. هنگام حقنه

كسيكه بخواهد باد سر را از خود دور كند لازم است گاهي حقنه ( شياف و يا تنقيه ) كند و بر بدن خود روغن بمالد و با حولة آب گرم تن خود را ماساژ دهد ، در آب گرمي كه داروهاي گرم در آن ريخته باشد زياد مكث كند .[۱۹]

  1. هنگام فصد

وَ كَذَلِكَ الْفَصْدُ يُمْسَحُ الْمَوْضِعُ الَّذِي يُفْصَدُ فِيهِ بِالدُّهْنِ فَإِنَّهُ يُقَلِّلُ الْأَلَمَ…… وَ لْيُقَطِّرْ عَلَى الْعُرُوقِ إِذَا فَصَدَ شَيْئاً مِنَ الدُّهْنِ لِئَلَّا يَحْتَجِبَ فَيُضِرَّ ذَلِكَ بِالْمَفْصُودِ….

وَ لْيَعْمِدِ الْفَاصِدُ أَنْ يَفْصِدَ مِنَ الْعُرُوقِ مَا كَانَ فِي الْمَوَاضِعِ الْقَلِيلَةِ اللَّحْمِ لِأَنَّ فِي قِلَّةِ اللَّحْمِ مِنَ الْعُرُوقِ قِلَّةَ الْأَلَمِ…

وَ أَكْثَرُ الْعُرُوقِ أَلَماً إِذَا فُصِدَ حَبْلُ الذِّرَاعِ وَ الْقِيفَالِ لِاتِّصَالِهِمَا بِالْعَضَلِ وَ صَلَابَةِ الْجَلْدِ فَأَمَّا الْبَاسِلِيقُ وَ الْأَكْحَلُ فَإِنَّهُمَا فِي الْفَصْدِ أَقَلُّ أَلَماً إِذَا لَمْ يَكُنْ فَوْقَهُمَا لَحْمٌ….

وَ الْوَاجِبُ تَكْمِيدُ مَوْضِعِ الْفَصْدِ بِالْمَاءِ الْحَارِّ لِيَظْهَرَ الدَّمُ وَ خَاصَّةً فِي الشِّتَاءِ فَإِنَّهُ يُلَيِّنُ الْجِلْدَ وَ يُقَلِّلُ الْأَلَمَ وَ يُسَهِّلُ الْفَصْدَ وَ يَجِبُ فِي كُلِّ مَا ذَكَرْنَاهُ مِنْ إِخْرَاجِ الدَّمِ اجْتِنَابُ النِّسَاءِ قَبْلَ ذَلِكَ بِاثْنَتَيْ عَشْرَةَ سَاعَةً.

و قيفال كه به ماهيچه پيوندند و پوست آنها سفت است ولى باسليق و اكحل كه گوشت روى آنها نيست درد كمتر دارند. و بايد جاى رگى كه ميزنند با آب گرم ماساژ دهند تا خون آشكار شود بويژه در زمستان كه پوست را نرم كند و درد را كم كند و فصد را آسان كند و بايد براى گرفتن خون از ۱۲ ساعت پيش از زن كنار باشد و جماع نكند و بايد حجامت در روز آفتابى بى‏ابر و باد تند باشد، و خون باندازه‏اى كه رنگش بگردد و در آن روز بحمام نروى كه درد آورد، و بر سر و تنت آب گرم بريز ولى نه در همان ساعت.[۲۰]

هر كه خواهد سوداء را بسوزاند پر قى‏ء كند رگ زند و نوره كشد، هر كه خواهد باد سرد را براندازد، حقنه‏اش بايد و عطرهاى نرم كن تن و تن را با آب گرم ماساژ دهد در وان [و از هر سردى كناره كند و بهر گرمى و نرمى چسبد].[۲۱]

اكحل كه در تن معروف است ميان باسليق و قيفال است، ماساژ جاى رگ اينست كه پارچه با آب گرم ترك كنند و بر جاى آن نهند يا آن را با بخار آب گرم بخار دهند.

  1. هنگام حجامت

وَ يَمْسَحُ الْمَوْضِعَ قَبْلَ شَرْطِهِ بِالدُّهْنِ…..وَ كَذَلِكَ يُلَيَّنُ الْمِشْرَطُ وَ الْمِبْضَعُ بِالدُّهْنِ عِنْدَ الْحِجَامَةِ وَ عِنْدَ الْفَرَاغِ مِنْهَا يُلَيَّنُ الْمَوْضِعُ بِالدُّهْنِ

تيغ را در محل حجامت بايد بمدارا و نرمى كشيد و قبل از زدن تيغ بهتر آنست كه با روغن محل را ماساژ دهند همچنين موقع فصد اين ملاحظات بايد بكار رود.[۲۲]

  1. هنگام مجامعت

وَ لَا تُجَامِعِ امْرَأَةً حَتَّى تُلَاعِبَهَا وَ تُكْثِرَ مُلَاعَبَتَهَا وَ تَغْمِزَ ثَدْيَيْهَا فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ غَلَبَتْ شَهْوَتُهَا وَ اجْتَمَعَ مَاؤُهَا لِأَنَّ مَاءَهَا يَخْرُجُ مِنْ ثَدْيَيْهَا وَ الشَّهْوَةَ تَظْهَرُ مِنْ وَجْهِهَا وَ عَيْنَيْهَا وَ اشْتَهَتْ مِنْكَ مِثْلَ الَّذِي تَشْتَهِيهِ مِنْهَا وَ لَا تُجَامِعِ النِّسَاءَ إِلَّا وَ هِيَ طَاهِرَةٌ.

  1. هنگام حمام

رساله ذهبيه:كسى كه ميخواهد در پوست بدنش جوش و تاول پيدا نشود قبل از اينكه داخل گرمخانه (حمام)شود يا ميان آب گرم برود ببدن خود روغن بنفشه بمالد.

  • فاصله زماني روغن مالي

در چند حديث نهى وارد شده است از مداومت به روغن ماليدن در هر روز.

در روايتى وارد شده است كه ماهى يكبار بمالند و در روايت ديگر هفته يك مرتبه يا دو مرتبه اما زنان را هر روز روغن ماليدن بد نيست .

[۲۳]حضرت امام صادق(عليه‌السلام) فرموند: يك روز در ميان روغن مالى كنيد و بطور طاق سرمه بكشيد.

  • ماه روغن مالي

ماه نيسان

نَيْسَانُ ثَلَاثُونَ يَوْماً فِيهِ يَطُولُ النَّهَارُ وَ يَقْوَى مِزَاجُ الْفَصْلِ وَ يَتَحَرَّكُ الدَّمُ وَ تَهُبُّ فِيهِ الرِّيَاحُ الشَّرْقِيَّةُ وَ يُسْتَعْمَلُ فِيهِ مِنَ الْمَآكِلِ الْمَشْوِيَّةِ وَ مَا يُعْمَلُ بِالْخَلِّ وَ لُحُومِ الصَّيْدِ وَ يُعَالَجُ  الْجِمَاعُ وَ التَّمْرِيخُ بِالدُّهْنِ فِي الْحَمَّامِ وَ لَا يُشْرَبُ الْمَاءُ عَلَى الرِّيقِ وَ يُشَمُّ الرَّيَاحِينُ وَ الطِّيبُ.

در اين ماه خوردن كباب و گوشتى كه با سركه بعمل بيايد و گوشت شكار مفيد است عمل مجامعت در اين ماه مناسب است، ماليدن (ماساژ) بدن در حمام بوسيله روغن شببو نيكو است و آب ناشتا خوردن در اين ماه خوب نيست بوئيدن رياحين و طيب بسيار پسنديده است.[۲۴]

ماه کانون آخر

كَانُونُ الْآخِرُ أَحَدٌ وَ ثَلَاثُونَ يَوْماً يَقْوَى فِيهِ غَلَبَةُ الْبَلْغَمِ وَ يَنْبَغِي أَنْ يُتَجَرَّعَ فِيهِ الْمَاءُ الْحَارُّ عَلَى الرِّيقِ وَ يُحْمَدُ فِيهِ الْجِمَاعُ وَ يَنْفَعُ الْأَحْشَاءَ فِيهِ مِثْلُ الْبُقُولِ الْحَارَّةِ كَالْكَرَفْسِ وَ الْجِرْجِيرِ وَ الْكُرَّاثِ وَ يَنْفَعُ فِيهِ دُخُولُ الْحَمَّامِ أَوَّلَ النَّهَارِ وَ التَّمْرِيخُ بِدُهْنِ الْخِيرِيِّ وَ مَا نَاسَبَهُ وَ يُحْذَرُ فِيهِ الْحُلْوُ وَ أَكْلُ السَّمَكِ الطَّرِيِّ وَ اللَّبَنِ.

تابستان

وَ أَمَّا فِي الصَّيْفِ فَإِذَا احْتَجَمْتَ فَكُلِ السِّكْبَاجَ وَ الْهَلَامَ وَ الْمَصُوصَ أَيْضاً وَ الْحَامِضَ‏ وَ صُبَّ عَلَى هَامَتِكَ دُهْنَ الْبَنَفْسَجِ بِمَاءِ الْوَرْدِ وَ شَيْ‏ءٍ مِنَ الْكَافُورِ

زمستان

چنانچه در زمستان حجامت كردى از خوردن تيهو دريغ نكن و از همان شربتى كه ذكرش گذشت بالاى آن بنوش و محل حجامت را بروغن شب بو يا مقدارى از مشك و گلاب بيالاى و در همان ساعتى كه از خون گرفتن فارغ شدى مقدارى گلاب بر سرت بپاش.در تابستان خوردن شورباى سركه و هلام و مصوص بسيار نيكو است .

خوردن ترشى بعد از حجامت نيز خيلى مفيد است، استعمال روغن بنفشه يا گلاب و كافور هم بسيار سودمند و خوردن شربت مذكور بعد از طعام خيلى بمورد است.

  • ساعات روغن مالي

اول روز بحمام رفتن و ماساژ بدن بروغن حيزى و آنچه با آن مناسبت دارد سودمند است، از شيرينى و خوردن ماهى تازه با ماست بايد دورى جست.[۲۵]

  • نکات:

روغن مالي به ريش

در روايت ديگر منقول است كه تحفه كه براى مرد روزه­دار آورند آن است كه ريشش را روغن بمالند و جامه‌اش را به بخور بدارند، و تحفه زن روزه دار آنست كه گيسش را شانه كنند و جامه‌اش به بخور بدارند.[۲۶]

روغن مالي موي سر 

ماساژ با آب گرم

رساله ذهبيه:كسى كه مى‏خواهد باد سرد را از خود دور كند لازمست گاهى‏ حقنه كند و بر بدن خود روغن بمالد با آب گرم تن خود را ماساژ دهد، در آب گرمى كه داروهاى گرم در آن ريخته باشد زياد مكث كند.

روغن دان همراه

چون حضرت رسول خدا (صلي الله عليه وآله وسلم ) به سفر مي‌رفتند شيشه روغن و سرمه دان و مقراض ‌ و آينه و مسواک و شانه و سوزن و ريسمان چيزي که به آن کفش را پينه کنند و تسمه‌اي نعل را بر مي‌داشتند.

وظيفه مرد در تهيه روغن جهت ماليدن

در حديث ديگر منقول است كه رو ترش نكند نزد او و يك روز نه يك روز روغن براى ماليدن به او بدهد و هر سه روز يك مرتبه گوشت براى او بياورد و رنگ مانند حنا و وسمه هر شش ماه يكبار به او بدهد و در هر سال چهار جامه­اش بده دو از براى زمستان دو از براى تابستان و بايد كه خانه‌اش را خالى نگذارد از روغن براى ماليدن سر و از سركه و زيت و روزى يك من كهنه قوت به او بدهد و ميوه‌ها كه همه كس خورند به او بخوراند و در عيدها زياده از اوقات ديگر خوردنى براى او بگيرد.

ظرف روغن دان

از قاسم بن وليد منقول است كه از حضرت صادق (عليه‌السلام) پرسيد از روغن دان و شانه كه از استخوان فيل باشد، فرمود كه باكى نيست.در حـديـث موثق از آن جناب منقول است كه مكروه است آب خوردن از ظرفي كه نقره كوب باشد يـا بـعـضـى از آن نقره باشد و روغن ماليدن از روغن داد چنين و شانه كردن از شانه چنين مكروه است.[۲۷]

[۱] ص۲۶۲ج۵۹بحارالانوار

[۲] دراسه في طب الرسول المصطفي ج۴ص۲۷۰عباس تبريزيان -الكافي (ط – الإسلامية) / ج‏۶ / ۵۱۹ / باب الادهان ….. ص : ۵۱۹

[۳] الکافي ج۶ص۵۱۹

[۴] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۱۷۲    ماساژ با روغن معطر …..  ص : ۱۷۲

 

[۵] البحار ج۵۹ص۳۲۵

 

[۶] الکافي ج۶ ص۵۲۳

 

[۷] مکارم الاخلاق ص ۳۷۷

 

[۸] طب الإمام الرضا عليه السلام (الرسالة الذهبية)

[۹] الكافي (ط – الإسلامية) / ج‏۶ / ۵۲۰ / باب الادهان ….. ص : ۵۱۹

[۱۰] الکافي ج۶ص۵۱۹

[۱۱] الكافي (ط – الإسلامية) / ج‏۶ / ۵۲۱ / باب دهن البنفسج

[۱۲] قرب الاسنادص۱۱۸کفضل اهل البيت علي سائر الناس الکافي ج۶ص۵۲۳

[۱۳] وسائل الشيعة / ج‏۲ / ۱۶۸ / ۱۱۱ باب استحباب الادهان بدهن الزنبق و السعوط به ….. ص : ۱۶۷

[۱۴] مستدرک الوسائل ج۱ص۴۳۲از رساله ذهبيه

 

[۱۵] طب الائمه ص۹۴

[۱۶] طب الائمه ص۹۴

[۱۷] مستدرک الوسائل ج۱۳ ص۸۸

[۱۸] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۱۷۲    ماساژ با روغن معطر …..  ص : ۱۷۲

 

[۱۹] آسمان و جهان-ترجمه كتاب السماء و العالم بحار    ج‏۶    ۲۵۴    متن رساله ذهبيه …..  ص : ۲۴۵

 

[۲۰] آسمان و جهان-ترجمه كتاب السماء و العالم بحار    ج‏۶    ۲۵۸    متن رساله ذهبيه …..  ص : ۲۴۵

 

[۲۱] آسمان و جهان-ترجمه كتاب السماء و العالم بحار    ج‏۶    ۲۶۹    توضيحات مؤلف در باره اين رساله …..  ص : ۲۵۹

 

[۲۲] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۷۴    پيشگيرى از بعضى بيماريها …..  ص : ۷۱

 

[۲۳] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۵۱    ماه نيسان …..  ص : ۵۱

 

[۲۴] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۵۵    ماه كانون آخر …..  ص : ۵۴

 

[۲۵] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۶۴    حجامت از نظر محل: …..  ص : ۶۳

 

[۲۶] طب الرضا-طب و بهداشت از امام رضا (عليه‌السلام) ۱۷۲    ماساژ با روغن معطر …..  ص : ۱۷۲

[۲۷] حليه المتقين-علامه مجلسي

علی میلانی

✔دانشجو رشته شبکه و نرم افزار هستم و در زمینه برنامه نویسی و طراحی سایت فعالیت می کنم ، به طب اسلامی علاقه دارم و دوست دارم در ثواب نشر حقیقت طب اسلامی سهیم باشم.❤

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن